Tại sao lại chọn Marketing và định hướng phát triển

Bài viết này mình sẽ nói về lí do tại sao lại chọn marketing và định hướng phát triển của bản thân trong ngành này.

Tại sao lại chọn Marketing

Vào năm 3 đại học, mình có đăng kí các môn tự chọn như kinh tế học đại cương, kinh tế vi mô, kinh tế vĩ mô và rồi nhận ra bản thân khá thích thú về những môn học này dù nó không hề dễ. Thực sự đây là điều thứ hai, sau âm nhạc, khiến mình ngồi tò mò, đặt câu hỏi và đắm chìm trong suy nghĩ. Thậm chí, mình còn gửi mail cho thầy giáo để hỏi về thắc mắc của mình nữa.

Cụ thể, hồi đấy mình có học về price discrimination trên lớp và cảm thấy thích vô cùng vì thuật ngữ này đã thay đổi tư duy của mình. Price discrimination (tạm dịch là phân biệt giá) là một chiến lược mà người bán sẽ bán một sản phẩm với những giá khác nhau cho từng phân khúc khách hàng khác nhau. Điều này có nghĩa, bạn có thể bán một ly cà phê với 10 mức giá khác nhau cho 10 nhóm người nếu mỗi nhóm chấp nhận mức giá đó. Thế là mình cứ để nó ở trong đầu và quan sát thuật ngữ này trong cuộc sống.

Một hôm, khi mình đi khám bệnh về, mình đã tấp vào một quán cơm để ăn trưa đồng thời cũng để tránh kẹt xe. Lúc này, mình thấy giá tiền món ăn ở đây cao hơn khi đặt qua các ứng dụng giao đồ ăn và nhận ra hiện tượng này rất giống của Price Discrimination. Cụ thể, quán cơm họ sẽ bán mức giá 40K cho những người đến quán và 30K cho những người mua qua App.

Đương nhiên, mục đích gốc rễ của các app giao đồ ăn khi ra đời là mang lại sự tiện lợi nhưng dần dần họ nhận ra có một phân khúc khách hàng (segment) sử dụng app với mục đích là mua được sản phẩm rẻ hơn thông qua các mã giảm giá. Từ đó, người bán cũng bắt đầu tập trung vào các nhóm này và họ vẫn có lời.

Ngay lập tức, mình đã gửi mail để hỏi thầy dạy môn kinh tế của mình để nhờ thầy xác nhận xem sự quan sát của mình có đúng không và thầy đã nói là điều này đúng. Hơn nữa, thầy còn khen mình vì sự quan sát tinh tế. Thực sự, mình đã cảm thấy rất vui khi đọc mail ấy và cũng biết rằng bản thân thích và muốn học thêm về mảng này cũng như hiểu bản thân có điểm mạnh về social science.

Và bạn biết không, khi mình chọn ngành học cho đại học, mình đã muốn học kinh tế vào thời điểm đó, tuy nhiên, mình đã có một suy nghĩ ngây ngô rằng học kinh tế xong ra trường mà không có điều kiện gia đình ủng hộ chắc sẽ khó để làm một việc gì đấy. Thế nên mình đã chọn học kĩ thuật để sau này có thể tạo ra một sản phẩm, xây dựng một doanh nghiệp, rồi từng bước củng cố kiến thức kinh tế qua một bằng đại học thứ hai.

Ngoài ra, năm 3 cũng là năm mà mình bắt đầu biết đến Coursera và edX và từng bước thử nghiệm học trên hai nền tảng này. Khóa học đầu tiên mình học là Brand Management: Aligning Business, Brand and Behaviour* và thực sự cảm thấy khó khăn vô cùng. Thời gian mình học khóa này của mình rất dài và mình đã bỏ cuộc giữa chừng vì quá khó hiểu nhưng có một điều mình nhận được là mình đã có cơ hội tiếp xúc và nghe rất nhiều thứ về Brand từ thầy Nader Tavassoli.

Việc tiếp xúc với khóa học này cũng là lúc mình tò mò hơn về marketing, cho nên mình đã đăng kí khóa học Marketing Essentials của IIMB trên edX*. Thật ra, mình cũng không biết tại sao lúc đó lại lên edX để tìm khóa học về marketing thay vì coursera trong khi vừa học khóa brand management ở đây. Chắc là định mệnh , nhưng cũng có thể là do khóa học brand khó quá nên mình chuyển sang một nền tảng khác. Và khóa học này của IIMB thực sự đã khơi dậy trong mình một sự tò mò về marketing.

Đây cũng là khoảng thời gian mình đọc cuốn Tiểu sử Steve Jobs và cảm thấy thích triết lý marketing của Apple.

Triết lý thứ nhất – Thấu hiểu: Một sự kết nối sâu sắc với cảm nhận của khách hàng.

Triết lý thứ hai – Áp đặt: Quan điểm của mọi người về một sản phẩm hoặc công ty được hình thành dựa trên những dấu hiệu mà công ty đó truyền tải.

– Trích cuốn sách Tiểu Sử Steve Jobs –

Lúc này mình bắt đầu có chút ấn tượng về marketing. Sản phẩm đúng là yếu tố cốt lõi trong việc tạo nên thành công của một business nhưng nếu chỉ có một sản phẩm tốt thôi thì chưa đủ. Và marketing là thứ sẽ giúp nâng tầm sự thành công đó.

Bạn biết đấy, với mình, một công ty và một con người đều giống nhau.

Cụ thể, các bộ phận trên cơ thể của chúng ta sẽ giống như các phòng ban của công ty và bộ não của chúng ta sẽ giống như ban điều hành của công ty. Nếu một công ty muốn phát triển tốt, các phòng ban phải có đội nhân sự giỏi và phối hợp với nhau một cách xuất sắc cũng như có một tầm nhìn, một chiến lược, một lí tưởng đúng đắn và cao cả.

Chúng ta cũng vậy, nếu một cơ quan nào đó trên cơ thể bị mất đi hoặc chỉ cần hoạt động không đúng thôi, cơ thể chắc chắn sẽ làm việc không tốt. Và tùy vào tư duy, chiến lược, ý chí cũng như lí tưởng mà mức độ thành công của mỗi người sẽ khác nhau.

Ngoài ra, công ty cũng có một cái tên, brand, và chúng ta cũng vậy. Và việc một công ty xây dựng một brand cũng giống như cách mà mỗi con người chúng ta xây dựng uy tín của bản thân. Và đây là một quá trình dài hạn.

Mình nghĩ chắc tất cả đều biết rằng, nhận thức và cảm quan của một người về bất kì ai đó sẽ thay đổi phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó từ “ai đó” là quan trọng nhất. Ví dụ, khi bạn tiếp xúc với mọi người, cách bạn ăn mặc, nói năng, thể hiện cử chỉ, hoặc là các hành động sẽ là thứ mà mọi người cảm nhận về bạn.

Cụ thể hơn, ngày hôm ấy, bạn lên thuyết trình, hoặc bạn kể một câu chuyện về một thứ mà bạn đang làm với đầy sự tâm huyết khiến cho mọi người thích thú và đắm chìm vào điều bạn kể. Lúc này, ấn tượng của họ về bạn đang rất tốt và cũng sẽ mong đợi nhiều hơn về những điều mà bạn đang làm. Đấy cũng là lí do mà tại sao kĩ năng nói, kĩ năng giao tiếp thuyết trình rất là quan trọng.

Những điều trên là về con người. Còn với một doanh nghiệp, nó bao gồm nhiều thứ trong đó có marketing. Theo góc nhìn của mình marketing là thứ gắn kết giữa thế giới bên trong và bên ngoài. Các bạn có thể tạm gọi nó là tính nghệ sĩ của doanh nghiệp cũng được.

Đấy cũng là lí do mà mình bắt đầu tìm hiểu về marketing.

Tại thời điểm đó, mình bắt đầu tìm đọc các bài viết và xem video về marketing. Trong lúc tìm hiểu, mình vô tình tìm ra khóa học Marketing Essential của IIMBx trên edX và bắt đầu học thử. Những gì được dạy trong này khiến mình thấy thích thú để rồi ngồi xuống phân tích kĩ lưỡng câu hỏi “liệu bản thân có thực sự phù hợp với marketing hay không? cũng như marketing có phải là một nghề mà bản thân sẽ theo đuổi lâu dài hay không?

Như mình đã chia sẻ trong blog, bên cạnh việc thích chiến lược, kinh doanh và dẫn dắt một đội nhóm. Mình thấy bản thân rất mơ mộng và hơi nghệ. Rõ ràng nhất là việc mình rất yêu âm nhạc, hát, chơi nhạc cụ, viết lách, kể chuyện, vẽ, thiên nhiên và cái đẹp. Tuy nhiên, mình biết việc làm nghệ thuật rất gian nan và không phải ai cũng có thể làm được đặc biệt là nếu thiếu đi tài năng bẩm sinh cùng một sự rèn luyện bài bản trong một thời gian đủ dài.

Vậy nên sau khi suy xét thật cẩn thận, mình thấy marketing cho phép mình vừa làm kinh doanh nhưng cũng có thể sáng tạo với âm thanh, màu sắc, mùi hương, chữ viết cùng nhiều thứ khác. Mình không nói làm marketing là sẽ thoải mái sáng tạo bởi bản chất marketing vẫn là kinh doanh, và kinh doanh thì phải tính toán. Mình có một bài viết về marketing là gì, mọi người có thể xem qua nếu như đang bắt đầu tìm hiểu về marketing.

Do đó, mình đã bắt đầu đăng kí khóa học Hands-on Marketing tại AIM Academy để trang bị những kiến nền tảng đồng thời cũng bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về nó.

Định hướng phát triển trong ngành Marketing

Trước đây khi mình học khóa Digitatal Platform Management của AIM Academy*, chị Đỗ Như Quỳnh có chia sẻ rằng trước khi có mạng xã hội và sự bùng nổ của công nghệ, làm marketing chủ yếu là làm quảng cáo chứ chưa có nhiều hướng đi như bây giờ. Với cả, vào thời điểm mình biết về marketing, mình cũng chỉ nghĩ theo hai hướng là làm brand bên client hoặc bên Agency thôi chứ cũng không biết sẽ có lộ trình như hôm nay, đặc biệt là kể từ khi digital marketing xuất hiện.

Dù sau này, khi bản thân đã hiểu biết nhiều hơn một chút, mình vẫn muốn làm Brand Manager ở client hơn là ở Agency. Vậy tại sao lại là Brand Manager mà không phải là một vị trí khác trong ngành như marketing manager, trade marketing manager hoặc digital marketing manager?

Lí do là vì mình muốn làm những công việc trong một marketing process như market reseach, phân tích dữ liệu để tìm ra insights, làm việc với các phòng ban để hiểu về sản phẩm, hiểu về dòng tiền, hiểu về chiến lược, mục tiêu của công ty để rồi đưa ra những chiến lược marketing thật phù hợp nhằm giúp công ty, sản phẩm thắng các đối thủ của mình trên thị trường thay vì chỉ tập trung viết hoặc thiết kế. Nếu được chọn chỉ viết hoặc thiết kế, mình muốn là một nghệ sĩ để có thể tự do viết hoặc thiết kế nhiều theo sự sáng tạo của cá nhân hơn.

Đương nhiên, khi những người làm ở vị trí này thăng tiến thành creative hoặc art director, họ chắc chắn sẽ hiểu rõ về những điều trên nhưng mình chỉ đang nói về sự phù hợp. Một lí do khác khiến mình chọn trở thành Brand Manager là vì vị trí này cho phép bản thân chịu trách nhiệm cho đứa con tên là Brand, một quá trình khởi đầu trước khi chịu trách nhiệm cho một công ty.

Điều đó có nghĩa là bạn sẽ được phép định hình, duy trình và phát triến brand theo một cách đã được thảo luận. Lúc này, quan niệm về ÁP ĐẶT sẽ được thiết lập. Cụ thể, tất cả những hành động của bạn, câu từ, âm thanh, màu sắc đều sẽ được lên kế hoạch và chịu sự quản lý.

Note: Ở đây không phải là bạn có quyền làm gì cũng được trừ khi đó là Brand của riêng bạn, tuy nhiên bạn sẽ có thể đưa ra quan điểm và bảo vệ quan điểm trong việc phát triển cái Brand này để tất cả các bên tham gia (stakeholder) đồng ý với điều bạn đã đề xuất.

Tuy nhiên, khi tìm hiểu về vị trí để thăng tiến lên Brand Manager, mình chỉ thấy có duy nhất công ty P&G tuyển brand management intern, còn lại đều cứ tuyển vị trí thực tập sinh marketing và digital marketing nói chung, SEO content intern, content marketing intern, trade marketing intern. Buồn thay, lúc đấy mình thực sự không đủ năng lực để ứng tuyển vị trí brand management intern của P&G nhưng cũng không muốn làm content hoặc copy writer. Lí do là vì hồi đấy mình rất ngây ngô, cứ nghĩ là làm content writer là chỉ ngồi viết không chứ chẳng có tham gia phân tích hay lên chiến lược gì cả. Haizzzzzz!!!

Này gọi là dốt nè?

Rồi nhiều chuyện xảy ra, mình vẫn tiếp tục trau dồi kiến thức trong lĩnh vực này và mình biết rằng không phải ai làm content cũng sẽ là copywriter và content có hàm ý rất rộng chứ không chỉ là viết bài trên mạng xã hội hay social media. Vậy là lần này, khi bản thân đã có nhiều kiến thức, nhiều góc nhìn hơn, mình đã quyết định sẽ theo đuổi digital marketing sau một loạt cân nhắc thật kĩ lưỡng. Quyết định này không có nghĩa là mình sẽ từ bỏ vị trí brand manager mà chỉ là một hành trình mà mình muốn đi.

Dựa trên tính cách, điểm yếu, điểm mạnh và mong muốn của bản thân, mình đã luôn muốn trở thành một CEO và một doanh nhân trong suốt cuộc đời hơn là một CMO. Lí do đơn giản là vì:

• Điều này phù hợp con người mình – Điểm mạnh, điểm yếu, tính cách, châm ngôn sống, sở thích ….
• Mình muốn sau này sẽ tạo ra được một sản phẩm, 1 brand và khiến nó sống mãi trên thị trường.
• Việc lên chiến lược và chiến đấu trên thương trường cũng rất vui hệt như chơi game dù cho đây là một game rất ác liệt.

Đấy là những dòng suy nghĩ và mong muốn của riêng mình, mọi người có thể tham khảo thêm suy nghĩ của anh Donald Nguyễn, đồng sáng lập của AIM Academy và Wecreate trong cuốn sách “Người trong muôn nghề”

“Tôi tin rằng không ai làm mãi nghề marketing cả, trừ những người, … nghiên cứu, viết sách và giảng dạy về marketing.

Marketing giỏi phải kiếm được tiền, nhưng có vài người làm marketing giỏi lại phát hiện ra họ không hứng thú đến vậy với tiền bạc và kinh doanh. Thế là họ chuyển sang làm những người kể chuyện đơn thuần.

Hay có những người không chịu được việc “phung phí” những câu chuyện của mình trên các sản phẩm mình không thích, thế là họ khởi nghiệp và kể chuyện cho chính sản phẩm của mình.

Hoặc lại có những người rất yêu thích một sản phẩm hay ngành nghề nên họ không chỉ dừng lại ở việc kể chuyện mà xắn tay vào làm mọi thứ. Trên thế giới và gần đây ở việt nam cũng không hề hiếm những câu chuyện CMO bước lên thành CEO.

– Tôi nói gì khi nói về nghề Marketing – Donald Nguyễn – người trong muôn nghề –

Và để chạm được vào vị trí ấy, mình phải bắt đầu từ những bước nhỏ và mình đã chọn marketing để bắt đầu hành trình này vì đơn giản mình thích marketing, thích cái cách mà Steve Jobs và Apple đã làm với nó cũng như phù hợp với tính cách và năng lực của bản thân.

Còn về digital, mình chỉ nghĩ rằng thời đại mới đang đến, và mình phải chấp nhận với điều mới này. Hơn nữa, mình cũng không muốn bản thân chỉ dừng lại ở mức độ kinh doanh thuần túy, thay vào đó mình muốn bản thân là một người làm kinh doanh có kiến thức về Tech dù không phải là chuyên gia. Đương nhiên, một digital marketer không nhất thiết phải am hiểu sâu rộng về IT nhưng hiểu và làm việc được với các team Tech sẽ mở ra thêm nhiều góc nhìn và cải thiện cả về quyết định cũng như hiệu suất.

Việc ra quyết định cũng giống như sáng tạo vậy. Muốn sáng tạo cái mới, bạn phải ăn, và muốn đưa ra một quyết định thật sáng suốt bạn phải có thật đầy đủ data chất lượng. Đấy cũng là lí do vì sao mà AI có một sức sáng tạo tuyệt vời và khả năng ra quyết định sáng suốt.

Còn về brand, mình không bỏ bởi vì brand luôn tồn tại ở mọi hành động của doanh nghiệp dù là nhỏ nhất, thay vào đó, mình sẽ làm một vị trí mà có thể đảm nhận cả brand và digital. Thật sự, mình biết rằng để làm được như vậy, hành trình này sẽ rất vất vả và gian nan, tuy nhiên, đây là con đường mình đã chọn và mình cũng thực sự hài lòng với nó.

Có thể sau này, khi đã đi làm, khi có nhiều kiến thức, nhiều trải nghiệm hơn, có thể định hướng của mình sẽ thay đổi – điều này là hiển nhiên – nhưng mình biết rằng ước mơ trở thành một CEO và một doanh nhân có hiểu biết về công nghệ sẽ không bao giờ thay đổi.

Kết lại

Vậy là bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi “tại sao lại chọn marketing” của mình rồi đúng không? Mình hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn có thêm một góc nhìn mới về việc theo đuổi ngành marketing cũng như tiếp thêm động lực cho bạn để bắt đầu theo đuổi hành trình phía trước của bản thân. Nếu bạn đã chọn được rồi, cho mình gửi một lời chúc mừng nhé, bạn hãy luôn tin tưởng vào bản thân, học tập liên tục và nỗ lực không ngừng nghỉ để đạt được ước mơ ấy.

Tuy nhiên, nếu bạn vẫn chưa chắc chắn về hướng đi, bạn có thể thử đọc bài viết 1 điều mình Chắc Chắn phải làm trước khi vào Đại Học nếu được bắt đầu lại của mình để có thêm một góc nhìn về vấn đề này.

Cảm ơn mọi người đã dành thời gian đọc bài viết này. Bài viết dựa trên trải nghiệm của mình, có thể các bạn sẽ có một góc nhìn khác, đơn giản vì mỗi chúng ta là những cá thể khác nhau (về năng lực, tính cách, suy nghĩ, trải nghiệm, …) cho nên mọi người chỉ tham khảo, phản biện để đưa ra được những quyết định đúng đắn nhất. Tham khảo NHỮNG LƯU Ý KHI ĐỌC BÀI của mình.

Và mình là D, một kẻ điên mộng mơ.

Xin chào và hẹn gặp lại.