MARKETING LÀ GÌ? TỔNG QUAN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN TRONG NGÀNH

Bạn đang muốn tìm hiểu về marketing nhưng bạn không biết bắt đầu từ đâu trong hằng hà sa số thông tin ngoài kia. Hoặc bạn đã đọc hết nhưng thấy đa phần các bài viết chỉ là sự góp nhặt, na ná nhau, thậm chí là có mục đích quảng cáo, khiến cho bạn cảm thấy không tin tưởng. Nhưng quan trọng nhất, bạn không tìm thấy được điều mình cần trong các bài viết này chẳng hạn như các hướng phát triển trong ngành, trang bị kiến thức và học qua đâu, …. để bản thân có thể hành động một cách hợp lí.

Mình cũng từng như thế đó.

Thế nên, mình đã biết bài này để có thể giúp bạn trả lời được các câu hỏi của bản thân. Với tư cách là một người đang theo đuổi marketing và coi nó là một công việc lâu dài (ít nhất 15 năm), bạn có thể đặt một phần niềm tin của bản thân vào những gì mình viết trong bài viết này. Chắc chắn bài đọc này sẽ không làm mất thời gian của bạn.

Nếu bạn đã tin tưởng mình hơn rồi, đây, là lúc ta bắt đầu đọc bài viết.

MARKETING LÀ GÌ?

Trong cuốn sách “The Principles of Marketing” phiên bản 15 của tác giả Philip Kotler và Gary Armstrong có viết:

Marketing is the process by which companies create value for customers and build strong customer relationships in order to capture value from customers in return.

Tạm dịch:

Marketing là một quá trình mà các công ty tạo ra giá trị cho khách hàng rồi từng bước xây dựng một mối quan hệ thật bền chặt với họ để đạt được những giá trị từ khách hàng của mình.

Còn với American Marketing Association, họ lại định nghĩa rằng:

Marketing is the activity, set of institutions, and processes for creating, communicating, delivering, and exchanging offerings that have value for customers, clients, partners, and society at large. ¹

Tạm dịch

Marketing là hoạt động, tập hợp các tổ chức và quy trình để tạo ra, truyền đạt, cung cấp và trao đổi các sản phẩm/dịch vụ cho khách hàng, đối tác và xã hội nói chung.

Nhưng trong cuốn sách The End of Advertising As We Know It của tác giả Sergio Zyman có nói một cách đơn giản về thông điệp của cuốn sách The End of Marketing As We Know It, đó là

Marketing isn’t about trinkets and trash; it’s about selling. It’s not an art; it’s a science. And if you’re not getting a return on the money you spend on marketing, you’re going to have trouble.

Tạm dịch

Marketing không chỉ là một thứ trang sức hoặc là rác mà nó là về việc bán hàng. Nó không phải là nghệ thuật mà khoa học. Nếu như bạn không kiếm được lợi nhuận từ số tiền bạn đã chi cho marketing, bạn chắc chắn sẽ gặp rắc rối.

Và điều này cũng được khẳng định rõ ràng hơn qua câu nói của ông

Còn với mình, sau một quá trình tìm hiểu về marketing (học các khóa học, đọc sách, tài liệu), bản thân sẽ định nghĩa như sau nếu như được ai đó hỏi “marketing là gì” ở thời điểm hiện tại:

Marketing là một sự kết hợp của khoa học (science) và nghệ thuật (art). Nó giúp các công ty thấu hiểu khách hàng của mình để đáp ứng những nhu cầu của họ rồi thu lại những lợi ích mà bản thân muốn trong cả ngắn và dài hạn, dễ thấy nhất là tiền.

Tại sao lại là sự kết hợp giữa art và science ở đây? Đơn giản là vì marketing không phải là nghệ thuật, là sáng tạo, bay bổng 100% mà nó chính là khoa học (science). Về bản chất marketing vẫn là business, mà business thì phải tạo ra tiền và phải cân đo, đong đếm tất cả các yếu tố một cách thật kĩ lưỡng trước khi quyết định. Tuy nhiên, marketing vẫn có một phần nghệ thuật (art) ở bên trong. Phần art sẽ góp phần làm cho các chiến dịch của bạn bùng nổ và độc đáo hơn.

Ví dụ, cả hai công ty với cùng một chiến lược marketing kĩ lưỡng nhưng bên B lại có một cách giải quyết vấn đề rất độc đáo và sáng tạo làm cho tất cả mọi người đều phải chú ý, yêu thích và tấm tắc khen. Đấy là phần art của marketing. Cụ thể hơn, ta có thể thấy cách mà tỉ phú Richard Branson đã thực hiện cho chiến dịch quảng bá Virgin Cola năm 1998 bằng cách lái một chiếc xe tăng qua một bức tường làm bằng lon coca cola và pepsi tại quảng trường thời đại (Phá cách và gây sự chú ý).

Hoặc như Coca Cola đã thực hiện một chiến dịch quảng cáo đầy sáng tạo (Thông minh, thú vị)

Đương nhiên, marketing không chỉ có vậy nhưng mà đây chỉ là cách mà mình muốn giải thích về phần art của nó.

Hơn nữa, sau một thời gian quan sát và chiêm nghiệm, mình nhận ra rằng:

Marketing là tạo ra nhu cầu và làm tăng khao khát của từng cá nhân đến mức cực điểm để họ phải thực hiện một hành động mà công ty mong muốn, cụ thể nhất là mua hàng.

Một ví dụ kinh điển:

Khi bạn xem một bộ phim mà bản thân cảm thấy cực kì lôi cuốn và muốn chia sẻ điều đó với bạn bè của mình. Lúc này, cách các bạn kể, bao gồm lời nói, tone giọng, biểu cảm trên khuôn mặt, cử chỉ sẽ làm khơi dậy sự hào hứng và thích thú bên trong của bạn mình. Sau đó, bạn tiếp tục thêm vào những cụm từ thúc giục hành động (trong marketing gọi là call-to-action) như “mày mà không đi là uổng phí cả 1 cuộc đời hoặc là mày sẽ không thất vọng khi bỏ tiền và thời gian ra cho nó đâu“.

Lúc này, bạn của bạn đã cảm thấy khá hứng thú với bộ phim, hoặc nói cách khác là khao khát mua hàng của bạn ấy đã tăng lên. Thế là bạn ấy bắt đầu tự tìm hiểu thêm qua các phương tiện khác như đọc thông tin, đọc review. Trong cuộc sống hằng ngày, nếu bạn ấy đi đâu mà cũng nghe mọi người xung quanh nói rằng “Bộ phim đúng hay luôn” “Phim đúng đỉnh” thì chao ôi, việc lấy điện thoại ra và book 1 vé xem phim chỉ còn là vấn đề thời gian, thậm chí là còn nhanh hơn nữa nếu như có một quảng cáo giảm giá vé xuất hiện.

Bạn thấy đó, nếu chúng ta hiểu rõ về customer như người bạn này, về journey của họ rồi lên chiến lược để có những touchpoint quan trọng trong journey của họ. Những touchpoint này bổ trợ cho nhau và cùng hướng về mục tiêu giải quyết vấn đề, demand generation và nhiều thứ khác nữa. Lúc này, việc họ trở thành customer của chúng ta chỉ còn là vấn đề thời gian.

Vậy nên mình cũng đồng ý với ngài Sergio Zyman rằng marketing nên kiếm được tiền và giúp cho công ty kiếm được thật nhiều tiền càng tốt.

Kiếm tiền, tăng doanh thu là tốt nhưng vẫn phải tích cực và quan trọng là tạo ra lợi ích tích cực, bền vững cho customer, xã hội và thế giới. Đó cũng là ethics mà 1 marketer nên nhớ, nên có khi làm nghề bởi nếu marketing làm đúng, nó sẽ tạo ra rất nhiều tác động tích cực cho xã hội.

Tóm lại về định nghĩa của marketing

Thực sự, vẫn còn rất nhiều định nghĩa về marketing ngoài kia mà mình vẫn chưa thể đưa hết vào đây cũng như không dám nói cái nào là đúng nhất và điều này là hoàn toàn bình thường. Bởi vì marketing là một ngành thực chiến nên những định nghĩa và suy nghĩ của mỗi người chắc chắn sẽ khác nhau, đặc biệt là khi có quá nhiều biến số tác động đến quá trình này.

Nhưng, khi ai đó muốn tìm hiểu và học về marketing, cá nhân mình sẽ khuyến khích người ấy đọc và sử dụng những định nghĩa trong các cuốn sách mà các trường đại học vẫn hay sử dụng, ví như cuốn “The Principles of Marketing” phiên bản 15 của tác giả Philip Kotler và Gary Armstrong

Marketing is the process by which companies create value for customers and build strong customer relationships in order to capture value from customers in return.

Lí do là vì mình tin rằng, dù cho chúng ta có học và theo đuổi điều gì, nền tảng vẫn là một yếu tố rất quan trọng, yếu tố giúp mỗi cá nhân có thể tự phát triển sau này. Một ví dụ dễ thấy nhất là trường đại học. Đa phần các trường top sẽ dạy sinh viên những cái gốc rễ và nền tảng thay vì dạy ngọn bởi có như vậy sinh viên mới có thể tự tiếp tục phát triển.

Hoặc đơn giản như nghệ thuật đi ha, mình đã thấy có nhiều nghệ sĩ đã trở nên rất nổi tiếng chỉ thuần với tài năng thiên bẩm của bản thân, đương nhiên họ đã làm việc rất kinh khủng, nhưng sau này nếu muốn đi xa, họ vẫn phải trau dồi một nền tảng vững chắc cho bản thân để có thể tự phát triển hơn nữa.

Các bạn sau này cũng vậy, khi đã có một nền tảng tốt và vững chắc, trải qua nhiều vị trí ở nhiều công ty với đa dạng quy mô và ngành hàng, bạn sẽ tự khắc có những suy ngẫm riêng cho bản thân về marketing, hệt như Ngài Sergio Zyman vậy. Biết đâu, các bạn có được một công thức khác và định nghĩa lại Marketing thì sao?

LÀM MARKETING LÀ LÀM GÌ?

Trước đây, khi mới tìm hiểu về Marketing, mình đã nghĩ làm Marketing là làm về thương hiệu (branding) và chạy quảng cáo (advertising) nhưng điều đó chưa thực sự đúng. Bởi Branding và Marketing là hai mảng khác nhau còn advertising lại là một phần nhỏ của Marketing. Còn để hiểu một quy trình của Marketing, mọi người có thể xem hình minh họa phía dưới.

1. Understand the marketplace and customer needs and wants

Trước khi lên một chiến lược Marketing, marketer sẽ nghiên cứu thị trường (market research) và khách hàng để sản phẩm của business thỏa mãn được nhu cầu (needs) và mong muốn (wants) của khách hàng. Trong Marketing, marketer thường gọi khách hàng mà business đang hướng đến là Target Audience (khách hàng mục tiêu), viết tắt là TA, còn nhu cầu và mong muốn của họ là insights.

Tùy vào các lĩnh vực và ngữ cảnh, insight có thể được định nghĩa khác nhau, nhưng trong Marketing, insight có nghĩa là những khao khát và mong muốn thầm kín của một người ở thời điểm hiện tại hoặc tương lai.

Khi Coca Cola nghiên cứu người tiêu dùng và thị trường, họ nhận thấy rằng, “À có một lượng lớn khách hàng thích uống coca cola nhưng lại sợ ảnh hưởng đến sức khỏe khi tiêu thụ quá nhiều đường trong khi trend ở thời điểm hiện tại và tương lai sẽ là về sống khỏe.” Thế là họ bắt đầu nghiên cứu idea này cùng hàng loạt các nghiên cứu quan trọng trước khi quyết định tung sản phẩm này ra thị trường.

Tuy nhiên, coca cola C2 đã thất bại vì khách hàng mục tiêu (Target audience) của họ muốn một sản phẩm có hương vị như coca cola nhưng lại không có calories, sugar hoặc carbonhydrates chứ không phải là chỉ giảm xuống một nửa. Insight mà Coca Cola chưa phải là insight chủ đạo, một insight thực sự mạnh mẽ để khiến TA phải mua hàng.

Một ví dụ khác là Coolmate, một start-up với tốc độ phát triển kinh ngạc và có thể gọi là một trong những kì lân start-up của Việt Nam. Bản thân mình thấy insight của Coolmate thực sự rất hay.

1. Coolmate hiểu được tâm lý của nam giới khi mua đồ lót.
2. Coolmate hiểu được phần lớn nam giới không muốn tốn quá nhiều thời gian hoặc không thích đi ra shop quần áo để mua và lựa đồ trong khi vẫn muốn có được những bộ quần áo thật ưng ý cho bản thân trong các hoạt động hằng ngày.

Chính vì những insight hợp lí này mà Coolmate đã khiến TA muốn thực hiện một hành động ngay lập tức, đó là mua hàng.

Tóm lại, việc nghiên cứu thị trường và khách hàng tiềm năng (Potential Customer) là cực kì quan trọng bởi nếu bước đầu tiên đã không đúng, doanh nghiệp (Business) sẽ phải trả một cái giá cực kì đắt về tiền, thời gian và công sức. Theo mình, bước đầu tiên này là quan trọng nhất nhưng cũng khó nhất.

Thông thường, mình hay sử dụng công thức 4C (Company – Customer -Category – Competitor) và SWOT và PESTLE để phân tích và tổng hợp thông tin.

2. Design a customer-driven Marketing Strategy

Khi marketer đã hiểu được phần nào đó về thị trường, customer cũng như objectives mà họ hướng đến, họ sẽ phải thiết kế một chiến lược marketing để giúp business đạt được mục tiêu đã đề ra. Cụ thể, họ thực hiện STP, viết tắt của Segmentation (phân khúc) – Targeting (chọn đối tượng) – Differentiation (Sự khác biệt) – Positioning (định vị), để định vị bản thân thật rõ ràng trong tâm trí của những khách hàng mục tiêu (Target audience) ở phân khúc mà business muốn hướng đến.

Bạn quyết định mở một thương hiệu quần áo của riêng mình, Dreazy. Sau khi thực hiện xong bước 1, bạn bắt đầu xác định S-T-D-P:

• Segmentation: Các bạn trẻ từ tập trung vào sự nghiệp, theo phong cách đơn giản, tinh tế và không lo nghĩ quá nhiều về quần áo mặc dù họ vẫn muốn đẹp. Bạn có 3 phân khúc 18-22, 22-25, 25-30 (Thực tế phức tạp hơn. Mình chỉ lấy ví dụ thôi)
• Targeting: Sau khi phân tích kĩ càng ở hiện tại và tương lai, tập trung vào phân khúc 22-25 là tốt nhất với bạn ở hiện tại.
• Differentiation: Bạn tạo sự khác biệt giữa sản phẩm của bạn với đối thủ
• Positioning: Trong tâm trí khách hàng, dreazy của bạn là sản phẩm chất lượng, dễ dàng phối đồ để đẹp nhưng mà không ảnh hưởng đến việc thăng tiến trong sự nghiệp.

3. Construct an integrated Marketing program that delivers superior value

Trong phần này, marketer sẽ thực hiện 4 P (price, place, product, promotion) để mang lại một giá trị tốt nhất cho khách hàng so với các đối thủ trong cùng phân khúc. Cụ thể:

• Price: bạn hiểu mức giá nào sẽ khiến họ mua hàng nhưng vẫn mang lại profit tốt nhất cho business trong ngắn và dài hạn.
• Place: bạn biết họ ở đâu để sản phẩm của mình nằm trong tầm mắt của họ, thuận tiện cho họ mua và quan trọng là khiến họ nghĩ về bạn mỗi khi họ muốn mua quần áo
• Product: Sản phẩm của bạn có gì đặc biệt so với đối thủ và quan trọng nhất là giải quyết được need của họ tốt nhất?
• Promotion: Quảng cáo của bạn có đủ hấp dẫn và tiếp cận đúng TA. Discount hợp lý cũng giúp TA mua hàng

Bước promotion cũng là bước mà business sẽ thực hiện IMC (Integrated Marketing Communication – tạm dịch là truyền thông Marketing tích hợp). Quay lại với Dreazy, khi công ty này cho ra mắt bộ sưu tập quần áo nam với thông điệp là Thành công nhưng vẫn đẹp, họ sẽ quảng bá nó trên blog, social media, KOL, TV, OOH (out of home), TVC, podcast, Display ads, tờ rơi, báo chí, event, …

Nói chúng là bạn sẽ thấy bộ sưu tập quần áo nam này ở khắp mọi nơi nhưng chúng bổ trợ nhau dưới 1 thông điệp duy nhất Thành công nhưng vẫn đẹp.

4. Build profitable relationships and create customer delight

Khi khách hàng đã biết đến bạn, tiếp cận bạn và có thể mua hàng, việc còn lại của bạn là cung cấp cho khách hàng một trải nghiệm tốt nhất trước, trong, và sau khi mua để họ cứ tiếp tục quay lại mua hàng.

Quay lại Dreazy, khách hàng bây giờ đã biết đến bộ sưu tập quần áo và có thể đã ghé qua store, e-commerce, website của bạn để xem, thậm chí là mua hàng. Website, blog, giao diện, nhân viên bán hàng, review, cách gói hàng, bao bì, CSKH, sản phẩm, chính sách đổi trả, chương trình khách hàng thân thiết, mini game, …, chính là những thứ giúp cho khách hàng hài lòng về thương hiệu.

Tầm quan trọng của Marketing trong doanh nghiệp?

Theo ý kiến cá nhân mình, Marketing rất quan trọng cho một doanh nghiệp. Tuy nhiên, không vì vậy mà nó trở thành một yêu cầu bắt buộc. Đơn giản vì điều này phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như định hướng phát triển của công ty, nguồn lực, lĩnh vực kinh doanh, mô hình kinh doanh, …. Nhưng nếu được, việc đầu tư vào Marketing mạnh mẽ sẽ mang lại rất nhiều lợi ích. Như đã giới thiệu ở trên, điều dễ thấy nhất đó là nếu một công ty không làm Marketing thì tốc độ mà mọi người biết đến công ty này sẽ rất chậm.

Ví dụ:

Mình đã có 1 khoảng thời gian làm nhân viên bán hàng cho một cửa hàng bán lẻ. Tuy nhiên, cửa hàng khá ế. Mình có tập trung quan sát thì nhận ra có rất nhiều nguyên nhân dẫn đế tình trạng này nhưng quan trọng nhất Marketing strategy của họ chưa đúng. Cụ thể, họ không thực hiện market research và tìm customer’s insights một cách kĩ lưỡng để xác định được market size, Target audience (TA) của họ. Ngoài ra, việc chọn địa điểm cửa hàng (position), đặt quảng cáo và các hoạt động quảng bá cũng không hợp lí.

THỂ LOẠI MARKETING VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN TRONG NGÀNH

Khi mình từng bước tìm hiểu sâu hơn về Marketing, mình cũng đã trải qua sự rối bời trong mê cung Marketing bởi nó có quá nhiều hướng đi. Và mình tin rằng, đâu đó cũng sẽ có một số bạn cảm thấy như này, do đó mình có viết một bài về hướng phát triển trong ngành Marketing*. Còn trong bài này, mình sẽ tập trung tổng quan thôi vì nếu đi chi tiết, bài viết sẽ rất dài.

Hiện nay, Marketing có một số hướng đi như sau:

• Product Marketing
• Brand management
• Growth Marketing
• Trade Marketing
• Market research
• Event Marketing
• Digital Marketing

Trong Digital Marketing, lại có nhiều hướng đi nhỏ khác như

Nếu mọi người đang muốn tìm hiểu về Digital Marketing, mọi người có thể xem qua video bên dưới cũng như trang Careerfoundry để hiểu hơn về sự đa dạng của ngành digital Marketing.

Mọi người có thể tham khảo qua một số vị trí ở hình bên dưới, hoặc đọc thêm bài viết Digital Marketing Career Roadmap: Jobs and Levels Guide, Marketing Careers: 6 Areas to Explore trên coursera (nhớ làm tham khảo thôi nha tại mình không biết rõ ai trong team Coursera viết những bài này)

Tuy nhiên, theo quan điểm cá nhân của mình, thực sự tất cả chỉ là các chức danh (title) mà thôi. Điều quan trọng nhất vẫn là tích lũy các kĩ năng cốt lõi để giỏi hơn. Nó cũng giống như title director vậy. Nhìn chung, mình hay các bạn muốn lên vị trí này để có được những lợi ích mà nó mang lợi nhưng cốt lõi, cái mình muốn là kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm, bản lĩnh, network của một người ở vị trí này chứ nếu chỉ có cái title thôi thì cũng chẳng làm được gì.

LÀM MARKETING Ở ĐÂU

Hiện tại, marketers thường làm ở 3 loại công ty sau đó là client, Agency và in-house.

Client

Client thường sẽ là những công ty có sản phẩm hoặc dịch vụ. Ví dụ như Apple, Google, Unilever. Họ sẽ tập trung phần lớn vào việc nghiên cứu sản phẩm, lên chiến lược, phát triển thương hiệu để có thể tạo ra được những sản phẩm đáp ứng được TA của họ một cách tốt nhất. Tuy nhiên, trong một chiến dịch Marketing, client sẽ không thể làm hết được tất cả mọi thứ cho nên họ sẽ thuê một bên để giúp họ làm những công việc mà họ muốn và bên này được gọi là Agency.

Agency

Có rất nhiều thể loại Agency và mỗi Agency sẽ tập trung vào một số đầu việc nhất định như PR, Digital Marketing, Advertising, Production house, …,

Một số Agency nổi tiếng chẳng hạn như Nielsen, Ogilvy, TBWA, Dentsu, Hakuhodo, 1990 Agency, Saatchi & Saatchi. Theo mình được biết, hiện tại có 8 loại agency. Để tìm hiểu nhiều hơn về các ageny, bạn có thể xem tại Vietnam & Global Agency Network

In-house

In-house là một sự kết hợp của client và Agency. Ví dụ, bạn là một client vốn tập trung vào brand, strategy, trade, R&D. Tuy nhiên, bạn cũng muốn phòng Marketing của mình có thể thực hiện được những công việc ở quy mô nhỏ hoặc có thể kịp thời phản ứng với những xu hướng của thị trường. Thế là bạn sẽ tạo thêm một vài team nữa ở trong công ty ví dụ như team digital, team creative, event, PR, ….

HỌC MARKETING Ở ĐÂU?

Trong thời đại ngày hôm nay, chỉ cần bạn muốn học cái gì đó, bạn sẽ có thể học được nó. Thậm chí, nguồn kiến thức sẽ còn rộng mở hơn nếu như bạn biết tiếng anh. Đó là lí do tại sao mình có viết một bài nói về tầm quan trọng của việc học tiếng anh.

Hiện tại có hai hướng đi chính:

1. Học đại học chuyên ngành Marketing
2. Học các khóa học ngắn hạn

Học đại học chuyên ngành Marketing

Thông thường mọi người sẽ chọn theo lối truyền thống là học đại học. Và mình thấy rất tốt bởi người học sẽ được trang bị đầy đủ mindset, kiến thức, kĩ năng và các mối quan hệ trước khi bước vào thị trường lao động. Tuy nhiên, tùy vào định hướng phát triển trong Marketing, mọi người phải tự bổ sung những kĩ năng cần thiết cho vị trí đó.

Học các khóa học ngắn hạn

Vì Marketing và business là một ngành rộng mở, cho nên mọi người cũng có thể tự trang bị kiến thức và kĩ năng cho bản thân thông qua các khóa học ngắn hạn rồi tiếp tục học tập trong quá trình làm việc. Và mình nghĩ điều này là hoàn toàn có thể, thậm chí là với một số ngành có yêu cầu cao hơn như kĩ thuật hoặc tài chính. Bạn lưu ý, cái gì cũng có thể làm được nhưng mà sẽ cần thời gian nhất định.

Đơn giản là vì mục đích của nhà tuyển dụng là tìm được một nhân sự có thể giải quyết những công việc của công ty ở vị trí mà họ đang tìm kiếm. Thế nên nếu như bạn có đầy đủ kiến thức, kĩ năng và thái độ cho vị trí mà họ yêu cầu (nói cách khác là bạn đáp ứng được cái need của họ ít nhất là ở hiện tại) thì dù không có bằng đại học cũng chẳng sao cả. Hiện tại, theo mình thấy đây cũng là xu hướng học tập ở các nước phát triển khi mà chi phí đại học ngày một tăng cao.

Một số trung tâm trung tâm dạy học có tiếng về Marketing trong và ngoài nước mà mình biết là:

• Trong nước: Tomorrow Marketers, AIM Academy, Brands Viet Nam, CASK Academy

• Ngoài nước: edX, Coursera, Udacity, Simplilearn, FutureLearn, CareerFoundry

Lưu ý: Mọi người chỉ nên tham khảo những gợi ý của mình vì ngoài Coursera, edX và AIM Academy, mình chỉ mới biết đến các bên còn lại chứ chưa thực sự trải nghiệm.

Bạn có thể tham khảo bài viết Review khóa học Hands-on Marketing của AIM Academy của mình.

Tuy nhiên, việc học một vài tín chỉ thôi là vẫn chưa đủ mà các bạn phải cố gắng học thật nhiều để có thể trang bị được hết các kiến thức và kĩ năng nền tảng sau đó là bước vào mức độ chuyên sâu để tạo nên sự khác biệt trên thị trường lao động. Thực sự là ngành này rất cạnh tranh.

Sau khi đã trang bị đủ, các bạn có thể xin thực tập hoặc làm các dự án thực tế để kiến thức không còn là những lý thuyết sáo rỗng. Thông thường, mọi người sẽ chọn đi thực tập, nhưng nếu bạn đủ giỏi và làm được các project phức tạp như một công việc trong đời thực, bạn có thể tự tin apply vị trí nhân viên Marketing luôn.

Hãy nhớ rằng “Nếu bạn Đi thực tập, hãy chuẩn bị mindset là để học hỏi và chuẩn bị để apply cho vị trí Marketing executive chứ không phải chỉ để lấy một cái giấy chứng nhận.”

Những kĩ năng cần có của một marketer?

Thật ra, câu hỏi này quá rộng và mình không thể trả lời hết được với 2 nguyên nhân:

1. Bài viết sẽ quá dài nếu trả lời cho từng mảng nhỏ trong Marketing
2. Kiến thức và kinh nghiệm của mình vẫn chưa đủ để bao phủ tất cả các mảng (sẽ cập nhập theo thời gian)

Tuy nhiên, mình xin phép được chia sẻ suy nghĩ của bản thân về những kĩ năng cần có của một Marketer trong kỉ nguyên AI.

Dù sau này Marketing có thay đổi thế nào, mình tin những cái gốc rễ vẫn sẽ còn đó. Nghĩa là một quy trình Marketing cơ bản vẫn sẽ gồm 5 bước như đã giới thiệu ở trên (hình ảnh dưới).

Do đó, những kiến thức nền tảng về Marketing Principle, Brand Management, Market Research, Consumer Behaviour, Product Development, Customer Relationshop Management, Service Marketing, IMC, Advertisment, Marketing Management, PR, Distribution Channel Strategy, Pricing Strategy và kĩ năng nền tảng như Strategic Thinking, Critical Thinking, Communication, Creativity, Project Management, Adaptability, Collaboration vẫn đóng vai trò quan trọng cho một marketer. Vì sao? Mình muốn bạn tự suy nghĩ và comment câu trả lời cho mình. Trả lời câu hỏi này sẽ giúp các bạn hệ thống lại kiến thức.

Tuy nhiên, trong bối cảnh ngày hôm nay, như thế vẫn chưa đủ. Các marketer cần phải trang bị thêm những kĩ năng khác nhằm giúp họ làm tốt công việc hơn ở môi trường digital, do đó một số kĩ năng như Digital Marketing, Data Analysis, AI & Automation, Performance Marketing sẽ rất cần thiết.

Bạn cũng có thể tham khảo bài viết của The Skills Marketers Need in 2025 and Beyond của hiệp hội Marketing Mỹ (American Marketing Association) để có thêm một góc nhìn.

KẾT LẠI

Cảm ơn mọi người đã dành thời gian để đọc hết bài viết này và cũng hi vọng rằng mọi người đã phần nào có thể trả lời được cho câu hỏi “marketing là gì“. Bài viết dựa trên kiến thức, trải nghiệm và sự tìm hiểu của bản thân nên chắc chắn sẽ có phần chủ quan và thiếu sót. Hơn nữa, mình vẫn đang không ngừng hoàn thiện bản thân để phát triển trong lĩnh vực này nên rất mong tất cả sẽ bỏ qua cho những thiếu sót, sai sót không đáng có và sẵn sàng ghi nhận những góp ý mang tính xây dựng để cùng nhau học hỏi và phát triển.

Bạn có thể tham khảo NHỮNG LƯU Ý KHI ĐỌC BÀI của mình.

Để hiểu rõ hơn về việc chọn hướng phát triển trong marketing, mọi người có thể tham khảo khóa học Online Free Course: The Guide to Marketing Career (tomorrowmarketers.org) của Tomorrrow Marketer. Bản thân mình cũng đã hiểu biết thêm rất nhiều thông qua khóa học này dù trước đó cũng đã chủ động trang bị nền tảng rồi.

Cảm ơn mọi người đã dành thời gian quý báu để đọc bài này.

Và mình là D, một kẻ điên mộng mơ.

Xin chào và hẹn gặp lại.

References

1. What is Marketing? — The Definition of Marketing — AMA ↩︎
2. 22 Best Marketing Quotes To Drive Your Marketing Strategy (forbes.com) ↩︎