KHÔNG CÓ PERFECT CAREER NGAY TỪ ĐẦU: TA CHỈ CÓ THỂ ĐI, HỌC VÀ TỰ TẠO RA CON ĐƯỜNG CỦA CHÍNH MÌNH

KHÔNG CÓ PERFECT CAREER NGAY TỪ ĐẦU: TA CHỈ CÓ THỂ ĐI, HỌC VÀ TỰ TẠO RA CON ĐƯỜNG CỦA CHÍNH MÌNH

Khi các bạn bấm vào tiêu đề bài viết này, mình tin rằng, bạn đã và đang có một khoảng thời gian cực kì khó khăn hoặc không ngừng tìm kiếm câu trả lời cho một loại câu hỏi:

  • Mình nên làm nghề gì?
  • Mình có đang chọn sai không?
  • Nếu chọn sai thì sao?
  • Nếu đi theo hướng này vài năm rồi nhận ra không hợp thì sao?
  • Nếu người khác đi nhanh hơn mình thì sao?
  • Nếu mình chọn một việc chỉ để có job, rồi sau này bị mắc kẹt thì sao?
  • Hoặc nếu lỡ bị kẹt ở thực thi và không thể trở thành lãnh đạo thì sao?

Rất nhiều.

Mình hiểu cảm giác đó. Nó cực kì stress.

Không phải kiểu stress vì có quá nhiều việc phải làm trong một ngày, mà là kiểu stress sâu hơn: cảm giác như mình đang phải đưa ra một quyết định có thể ảnh hưởng đến cả tương lai, trong khi bên trong mình vẫn chưa thật sự chắc chắn về bất cứ điều gì. Và vì chưa chắc chắn nên đôi khi chưa thể quyết liệt all in với nó để tiến về phía trước. Và vì chưa all in cho nên bị mắc kẹt lại. Và cảm giác này cực kì khó chịu.

Và mình cũng từng như vậy.

Có những giai đoạn mình nghĩ rất nhiều về career. Nghĩ đến mức mệt. Mà nghịch lý một cái là càng nghĩ, mình lại càng rối. Mình muốn có một câu trả lời đúng, một hướng đi đúng, một career path đủ chắc để mình không phải nghi ngờ bản thân mỗi ngày. Nhưng càng cố tìm một đáp án hoàn hảo, mình càng bị mắc kẹt.

Sau này, khi đã học thêm, làm thêm, viết thêm, thử thêm và quan sát bản thân nhiều hơn, mình bắt đầu nhận ra một điều:

Vấn đề tại thời điểm đó chính là việc mình chưa có đủ dữ liệu để chọn đúng ở mức hoàn hảo.

Và có lẽ rất nhiều người cũng đang như vậy.

Làm sao mà chúng ta có thể đòi hỏi việc tìm được một quyết định nghề nghiệp hoàn hảo ngay từ đầu được khi mà bản thân chưa có đủ những data, hiểu biết, trải nghiệm, …. Cái này là không thể

Do đó, mình muốn các bạn thật bình tĩnh tại thời điểm hiện tại. Rối chỉ khiến quyết định của chúng ta tệ hơn thôi.

Và mình không đảm bảo bài viết này sẽ giúp bạn có được câu trả lời chính xác cho vấn đề của bản thân ngay tại thời điểm hiện tại, bởi chúng ta khác nhau và chọn nghề nó là một quá trình đòi hỏi rất nhiều nỗ lực. Nếu được và có điều kiện, mình hy vọng các bạn hãy tham vấn những cá nhân có chuyên môn tốt trong lĩnh vực nghề nghiệp bên cạnh việc tham khảo ý kiến của tất cả mọi người xung quanh.

Tuy nhiên, mình tin bài viết không có perfect career ngay từ đầu: ta chỉ có thể đi, học và tự tạo ra con đường của chính mình, vẫn sẽ giúp được cho các bạn một phần nào đó, chí ít cũng là về mặt cảm xúc và cách suy nghĩ.

Còn bây giờ, chúng ta hãy cùng khám phá bài viết này nào.

Table of Contents

Chia Sẻ Của Chị Giang Ơi Về Việc Chọn Nghề

Mình khuyến khích các bạn xem video của chị Giang trước bởi vì chị đã có rất nhiều kinh nghiệm trong việc chọn nghề và mình thấy video của chị nói cũng khá đúng. Nếu các bạn không thích xem, các bạn có thể đọc kết luận ở bên dưới của mình.

Sau khi xem xong video, mình cực kì đồng ý với chị Giang về 2 quan điểm:

  1. Không có cách nào để chọn được perfect job ngay từ lúc đầu mà phải trải qua một hành trình. Cái này tức là thử và trải nghiệm. Trong hành trình này, ta cũng nên thay đổi tư duy, đó là, làm sao để chọn được thế mạnh của bản thân, có được nhiều kĩ năng để là một người có giá trị cao và thực sự nổi bật.
  2. Thái độ làm việc. Đây là một điều rất quan trọng bởi vì nếu không thể làm việc với mọi người trong team, chúng ta sẽ rất khó để tỏa sáng được vì rất khó để làm mọi thứ 1 mình.

Suy Nghĩ Của Mình Cho Câu Hỏi “Làm Sao Để Chọn Được Hướng Phát Triển Nghề Nghiệp Phù Hợp Nhất Cho Bản Thân?”

Bản thân mình hoàn toàn đồng ý với chị Giang về 2 quan điểm trên. Tuy nhiên, mình sẽ tập trung vào 2 vấn đề của quan điểm 1 còn quan điểm 2 thì không liên quan lắm. Tuy nhiên, quan điểm 2 rất quan trọng và nó như là một cách cư xử trong cuộc sống mà mình nghĩ ai cũng phải học.

Rất Khó Để Chọn Được Perfect Job Ngay Từ Đầu

Ảnh ghế làm việc mờ sau lớp kính, minh họa ý tưởng KHÔNG CÓ PERFECT CAREER NGAY TỪ ĐẦU: TA CHỈ CÓ THỂ ĐI, HỌC VÀ TỰ TẠO RA CON ĐƯỜNG CỦA CHÍNH MÌNH. Chỉ có lựa chọn phù hợp ở từng thời điểm trong hành trình sự nghiệp.
Co-created by D & ChatGPT by OpenAI
Original concept and final creative direction by D. Developed through iterative ideation, critique, visual exploration, and refinement with ChatGPT.

Với câu hỏi nghề nào phù hợp nhất cho bản thân, root cause chính là mọi người đang muốn tìm được kết quả hoàn hảo nhất cho bản thân, tức là đích đến mặc dù nội tại và ngoại tại chưa thực sự đủ để đạt được cột mốc đó.

Để dễ hiểu hơn, mọi người có thể quyết định này chưa phải là tốt nhất vì còn thiếu quá nhiều data. Mình thấy có 3 vấn đề cho cái này:

  1. Mọi người chưa hiểu thực sự 100% con người mình và tiềm năng của nó.
  2. Mọi người chưa thực sự hiểu được tất cả các mảng công việc trong một business, trong industry cũng như kiến thức và kĩ năng.
  3. Mọi người chưa có đủ trải nghiệm
Ảnh bảng ghi chú về hiểu mình, hiểu nghề và trải nghiệm, minh họa việc chưa đủ dữ liệu thì chưa thể đưa ra quyết định nghề nghiệp tốt nhất.
Co-created by D & ChatGPT by OpenAI

Khi mà mọi người, đã có được những cái này, đáp án của bài toán mới tiệm cận được chính xác 100%.

Chẳng hạn như mình đi, trước đây, mình có một cái tật đó là suy nghĩ quá nhiều (overthinking) cho nên khi ra quyết định để theo đuổi một hướng trong sự nghiệp, mình cứ cân nhắc hoài và đôi khi bị áp lực và stuck. Nhưng rồi sau này, khi mình đã có chút trải nghiệm, mình nhận ra rằng lên kế hoạch là điều đúng đắn nhưng không cần phải hoàn hảo. Sau khi đã narrow được nhiều lựa chọn, việc tiếp theo là dấn tay vào làm rồi thay đổi theo từng thời điểm để luôn tiến tới cái long term goal.

Mình thấy cách này là solution tốt nhất vì chỉ có làm mới thực sự hiểu được bản thân và mở ra nhiều cơ hội.

Kì thực trên mặt đất vốn làm gì có đường, người ta đi mãi thì thành đường thôi.
– Trích Tác Phẩm Cố Hương của Nhà Văn Lỗ Tấn

Nói đến đây nghe chỉ toàn lý thuyết nên mình sẽ lấy 2 ví dụ từ bản thân để làm rõ hơn với mọi người.

Ảnh sơ đồ hành trình sự nghiệp từ Marketing, SEO, Analytics, Growth, PLG đến Product, minh họa cách một con đường nghề nghiệp được mở ra dần theo thời gian
Co-created by D & ChatGPT by OpenAI

Trước đây, khi mình chọn theo đuổi Marketing, mình đã muốn làm ở vị trí chiến lược như Brand Manager, Marketing Strategist, nhưng vì lúc đó mình vừa không đủ năng lực, vừa thiếu network, thậm chí là thiếu cả hiểu biết về các mảng có thể phát triển trong Marketing (Marketing có rất nhiều hướng đi) nên mình đã có một plan để bắt đầu ở mảng khác rồi từ từ move sang 2 vị trí này.

Cứ thế, mình tiếp tục học tập trên Coursera về Marketing qua Google Digital Marketing & E-commerce Professional CertificateMeta Social Media Marketing Professional Certificate, và những cái này đã mở ra rất nhiều định hướng cho mình. Sau đó, mình đã chọn phát triển trong Digital Marketing đặc biệt là mảng SEO, Marketing Analytics.

Sau một thời gian chuẩn bị, mình bắt đầu gửi CV cho các vị trí Intern, trong đó có SEO Intern. Kết quả là những công ty mình apply đều không có một lời hồi âm và mình cực kì buồn. Nhưng bạn biết không, sau vài tuần, hình như là 3 tuần thì phải, Chợ Tốt đã phản hồi lại – mình đã nghĩ mình fail rồi do không thấy phản hồi lại – với nội dung là:

Cảm ơn bạn rất nhiều nhưng mà bạn chưa phù hợp với vị trí hiện tại (nôm na vì mình không kiếm lại được cái email)

Mình hụt hẫng vô cùng mọi người ạ. Nhưng lúc này, trong email trả lời có một đường link dẫn đến mục công việc trong linkedin page của company và mình vô tình biết thêm về một job mới, Growth. Job này với mình rất mới và mình chưa bao giờ biết đến nó trước đây. Chi tiết hơn, lúc đó, Chợ Tốt tuyển Growth Intern và kì lạ là requirement cực kì đơn giản. Đơn giản đến nỗi mình đã rất ngạc nhiên. Mình không hiểu tại sao một công ty xịn như Chợ Tốt lại có yêu cầu đầu vào đơn giản vậy.

Do đó, mình đã dành thời gian để tìm hiểu về Growth để xem cái ngành này là gì mà sao tuyển intern dễ vậy.

Đầu tiên, khi mình tìm hiểu, mình nghĩ Growth là Growth Marketing. Cái này không đúng, Growth rộng hơn rất nhiều. Nhưng nhờ vậy mình biết thêm về Growth và Product Marketing. Sau đó mình lại biết thêm về Product-Led Growth (PLG). Sau PLG, mình chính thức để tâm về Product Management (PM). Rồi càng tìm hiểu, mình lại biết thêm nhiều hơn về Venture Capital (VC) và Silicon Valley. Và lúc này mình đã nhận ra một điều là “Trong hành trình trở thành CEO của mình, mình sẽ làm Marketing, rồi Growth & Product cho Tech company.”

Những trải nghiệm này cũng giúp mình hiểu rõ bản thân hơn và hiểu rằng tại sao làm Growth, Product cũng rất phù hợp với mình như Marketing chứ không phải FOMO. Bạn có thể đọc bài viết mình đã tự phân tích bản thân để biết mình hợp với Growth/Product/Strategy như thế nào? để xem những trải nghiệm mà mình đã có để tìm ra được hướng đi cho bản thân.

Và hiện tại, mình muốn trở thành một người có khả năng dẫn dắt và grow một business.

Bạn thấy không, đi rồi thành đường thôi dù cho đó là từ một email từ chối.

Và còn không?

Mình nghĩ còn chứ vì thế giới này quá rộng lớn.

Còn nếu không,

Chúng ta sẽ tự tạo một đường mới để đi.

Đó là ví dụ thứ nhất, ví dụ 2 là blog DreamerswSeM này.

Ảnh sơ đồ các chủ đề như marketing, âm nhạc, review phim, review sách, phát triển bản thân, minh họa cách DreamerswSeM tìm ra hướng đi riêng qua quá trình viết, thử và điều chỉnh.
Co-created by D & ChatGPT by OpenAI

Lúc mình bắt tay vào thành lập, mình đã đắn đo rất nhiều vì tính cách của mình không cho phép mình làm cái gì đó một chút rồi bỏ mà phải thực sự hòa hợp và có nhiều lợi ích, ý nghĩa trong quá trình phát triển của bản thân. Thế là sau rất nhiều cân nhắc, mình đã quyết định thành lập DreamerswSeM và lên một strategy cho nó. Mặc dù đã có plan, mình vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm idea để viết bài.

Thế nên, lúc đầu mình cứ viết về bản thân mình như tại sao lại chọn Marketing để phát triển, có nên học đại học, tại sao lại thất bại, tiếng anh quan trọng ra sao, yêu thích âm nhạc như thế nào, reaction nhạc, review phim, review sách, …. Tuy nhiên, mình vẫn chưa thực sự có cảm giác hài lòng. Cái mình đang muốn đề cập đến là cảm giác thuộc về khi viết một bài blog cũng như định hướng của blog.

Về định hướng, DreamerswSeM sẽ là một nhật kí đời người của mình nên nếu mình đã làm gì, trải nghiệm gì, học được gì thì cứ ghi vào thôi. Sau này, mình tìm hiểu, mình biết nó là lifestyle blog. Tuy nhiên, tính cách của mình lại không cho phép cái này. Cụ thể, mình muốn nó phải được định vị và nhớ đến ở một mảng nào đó.

Thế là mình cứ giữ 2 câu hỏi đó trong đầu bên cạnh việc viết đều đặn và viết tự do ở các topic cho phép như Marketing, review phim, sách, khóa học, reaction nhạc, tản mạn, phát triển bản thân. Đương nhiên, có nhiều bài viết mình thấy hài lòng khi viết, nhưng, cảm giác trống rỗng vẫn còn và cực kì khó chịu. Cho đến một hôm, ngay sau khi mình viết xong bài HIEUTHUHAI – Phá bỏ định kiến khẳng định tiềm năng biểu tượng mới, mình sướng vô cùng và nhớ mãi khoảnh khắc đấy.

Cái khoảnh khắc mà mình biết rằng: “Đây sẽ là một trong những kiểu viết mà mình thuộc về và muốn viết.”

Lúc này, mình biết rằng, mình đã tìm được một hướng đi cho DreamerswSeM. Rồi trong khoảng thời gian tạm nghỉ vì lí do gia đình, mình hay suy nghĩ và take note lại bất kì idea gì lóe lên trong đầu sau đó sẽ hoàn thiện khi có thời gian. Cũng giống như trên, một hôm nọ, mình lại tìm thêm được idea để phát triển cho DreamerswSeM. Mình nghĩ, trong tương lai mình sẽ lại có nhiều idea hơn nữa và DreamerswSeM sẽ ngày càng trở nên hoàn thiện hơn.

Và tại thời điểm này, 30/07/2026, mình lại chắc chắn và hoàn thiện hướng đi của DreamerswSeM hơn. Cụ thể, mình đã tách âm nhạc thành subdomain và có 1 site riêng cho nó trong khi DreamerswSeM lại tập trung vào một hướng phát triển khác. Hy vọng sẽ sớm được ra mắt mọi người.

Qua hai ví dụ trên, mình muốn các bạn hiểu rằng, chúng ta không bao giờ có được câu trả lời hoàn hảo nhất, mà chỉ có câu trả lời phù hợp và tốt nhất ở từng thời điểm. Còn để đến được điểm hoàn hảo, nó là một hành trình đầy thăng trầm. Đương nhiên, ta phải có suy nghĩ về perfect point của bản thân và có strategy cho nó nhưng vẫn phải kiên nhẫn bước từng bước một. Think Big, Start Small.

Ảnh bản thiết kế với các bước đi nhỏ tiến dần lên mục tiêu lớn, minh họa nguyên lý think big start small trong phát triển sự nghiệp và xây dựng tương lai.
Co-created by D & ChatGPT by OpenAI

Mọi người có thể lên linkedin và xem profile của những người mà mọi người ngưỡng mộ, mọi người sẽ thấy hành trình sự nghiệp của họ cực kì đa dạng và đôi khi cái job mà chúng ta thấy perfect nhất không phải là những thứ họ làm được ngay lúc đầu.

Và để làm được cái đó, mình nghĩ chúng ta nên thay đổi mindset một chút thì cách đón nhận sẽ nhẹ nhàng hơn.

Tăng Value Của Bản Thân Bằng Skill Set Đa Dạng Theo Thế Mạnh Của Bản Thân

Co-created by D & ChatGPT by OpenAI

3 Câu hỏi trên là 3 câu hỏi mà chị Giang đã đưa ra trong video.

Thật ra để giải bài toán này, mình nghĩ sẽ rất tốn time vì nó là một process với cực kì nhiều biến. Nhưng một cách đơn giản, mình đồng ý với idea này của chị. Ví dụ đi nha, ở thời điểm hiện tại, mình đang chuẩn bị để get first job đầu tiên trong đời, 1 job thực sự đàng hoàng, chuyên môn cao, trong một công ty xịn.

Và như giới thiệu trong bài viết mình đã tự phân tích bản thân để biết mình hợp với Growth/Product/Strategy như thế nào?, mình sẽ làm ở Growth rồi sang Product và chọn 2 cái này như bước đệm mạnh mẽ để trở thành một CEO có hiểu biết về công nghệ để có thể tự tin nói rằng tôi có thể lèo lái và Grow được một business.

Nhưng ở thời điểm hiện tại, background của mình sẽ khó để apply vào 2 vị trí này cho nên mình sẽ chọn Marketing với 2 hướng là Growth Marketing hoặc Product Marketing để phát triển. Trong hành trình này, mình liên tục làm, học, build rồi lặp lại cho đến khi đủ năng lực thì move qua.

Và mình đã RẤT LO LẮNG rằng không biết mình chọn hướng đi này có thực sự đúng không nữa?

Tại sao lại lo ư? Đơn giản vì mình có rất nhiều vấn đề cần phải giải quyết ở hiện tại nên không có chỗ cho Sai Lầm. Và trong những lí do này, có một lí do là mình đã dồn hết tiền tiết kiệm vào khóa học. Cụ thể, mình đã mua khóa học của Maven Analytics để học Data Analysis & sắp tới sẽ mua Growth Marketing + AI-Native Program của CXL.

Vậy lỡ mình học xong cái này và không nhận được offer hoặc không đi đúng hướng thì sao?

Mình thực sự không được phép sai nữa?

Nói thật bây giờ khi ngồi viết bài này, mình vẫn có một chút sợ. Tuy nhiên, sợ thì sợ chứ làm thì vẫn làm. Giả sử, mình không biết nó đi đến đâu và sẽ get được offer gì nhưng mà việc mình học tốt và thực sự ứng dụng để có kiến thức, skill và build được real result, mình sẽ giỏi lên rất nhiều và nhiều cánh cửa sẽ được mở ra cho mình. Mình đã có goal và hiểu rất rõ bản thân rồi nên sẽ đến đích thôi. Cứ đi.

Đó là suy nghĩ của mình và mình thấy nó hợp lý. Không phải ngạo mạn đâu nhưng mà mình thấy cái suy nghĩ này đã đúng về bản chất nên không cần test bằng data.

Tuy nhiên dưới góc độ của người làm business, mình cần phải giảm risk đến tối thiểu. Do đó, mình đã tìm hiểu về CXL rất kĩ qua nhiều channel và trong đó có biết đến hành trình của chị Khushi Lunkad sau khi chị học xong chương trình ở CXL. Và mình nhận ra bộ kĩ năng của mình vẫn có demand trên thị trường, thậm chí là nhiều. Cụ thể, các tech company như Momo, Zalo, Grab, BE, Chợ Tốt, Shopee, Monee, AI Hay, FireGroup Technology, Dat Bike, Coolmate, AI startups vẫn liên tục đăng bài tuyển dụng trên linkedin.

Hiện tại, AI đang ảnh hưởng rất nhiều đến các software company đặc biệt là SaaS và mảng công việc ở digital world. Cụ thể layoffs ở tech company nhiều nhưng cũng có nhiều cơ hội. Trong video Why the AI’s honeymoon is ending (and tech workers are feeling it) của Lenny & Noam Segal, Noam Segal đã nói rằng có 2 kiểu người trong tech workforce:

  1. Cảm thấy AI giúp họ mạnh hơn, làm được nhiều hơn, hứng thú hơn.
  2. Cảm thấy bị lung lay, mất phương hướng, công việc trở nên nặng nề và kém thú vị hơn.

Và mình hiểu nhóm 1. Họ hứng thú vì họ thấy được cơ hội và sự tuyệt vời của AI.

Thật ra trước đây mình cũng rất lo vì khi mà AI xuất hiện nhưng rồi mình nhận ra một điều:

AI nó như chất xúc tác vậy và nó đẩy nhanh mọi thứ đến điểm cân bằng. Rồi khi những thay đổi tích tụ đủ lớn, cân bằng ấy lại bị phá vỡ, mở ra những trạng thái mới — rồi từ đó một chu kỳ mới lại bắt đầu.

Điều này có nghĩa là nó làm cho các job cũ chết đi nhưng đồng thời cũng mở ra các job mới và việc của chúng ta là tiếp tục thích nghi và tiến hóa.

Quy luật chung không đổi, chỉ đổi hình thức và cách giải thôi, ít nhất là ở thế kỉ này.

Tuy nhiên, trường hợp xấu nhất mình sẽ làm Marketing ở tech company. Nếu vào được strategy role là một điểm tốt nhưng nếu không được mình vẫn vui vẻ get một job khác của Digital Marketing như SEO hoặc Analytics hoặc bất kì cái gì có thể giúp mình giỏi lên và tiến gần đến được với goal mà bản thân đã đặt ra.

Như đã chia sẻ ở trên, mình chỉ suy nghĩ rằng: “Vị trí này giúp mình chuẩn bị được những kĩ năng nào? Nó có quan trọng và có thể transferable qua các mảng mà mình muốn làm không?”. Cứ như thế mình sẽ phát triển được rất sâu trong Marketing và Marketing cũng là một bước đệm cực kì chiến lược cho Growth và Product chứ không phải Nhảy Lung Tung.

Sau đó thì sao, mình cũng chưa biết bởi nó còn quá nhiều biến số như mentorship từ các anh chị, cơ hội từ công ty & Sếp, sự bùng nổ của công nghệ, ví dụ ở hiện tại là AI. Thậm chí ngay cả Elena Verna cũng đã có đề cập chủ đề này trong bài viết Your Job Is Changing Faster Than You Think của mình. Tuy nhiên, mình biết rằng mình muốn đi đâu, thiếu gì và nên học gì. Thế là cứ làm thôi. Vào công ty, được các Anh Chị góp ý, chỉ dẫn nữa là biết nên ưu tiên hoàn thiện cái gì tiếp theo.

Mình cũng muốn bổ sung thêm cái này, đó là, mình có thể đi làm một job ở công ty nhưng mà sự nghiệp chắc chắn là của mình. Và mình phải chủ động cũng như phải làm ở một tâm thế hoàn toàn khác.

Co-created by D & ChatGPT by OpenAI

Vấn đề tâm thế khi làm việc, mình được biết qua 2 người. Đầu tiên là từ SEO Lead hay SEO Manager (mình cũng không nhớ rõ nữa) khi mình phỏng vấn vị trí SEO Intern Coolmate:

Khi làm việc, hãy làm việc với tâm thế của người em muốn trở thành. Lấy ví dụ cho mình là tâm thế của Manager, CEO và Entrepreneur.

Thứ hai là khi mình nghe tập podcast Đi làm với tinh thần doanh chủ của CEO LAB của cô Lê Diệp Kiều Trang. Bạn thấy không, chỉ cần thay đổi mindset một chút, ta sẽ có cách tiếp cận công việc rất khác.

Làm Sao Để Chọn Nghề Phù Hợp Khi Chưa Biết Perfect Career? — Framework 7 Câu Hỏi

Nếu phải rút ra một framework từ những gì mình đã trải qua, mình sẽ không bắt đầu bằng câu hỏi “mình thích nghề gì nhất?”

Mình sẽ bắt đầu bằng 7 câu hỏi thực tế hơn.

Ảnh bộ 7 câu hỏi định hướng nghề nghiệp, giúp người đọc suy nghĩ rõ hơn về bản thân, dữ liệu, kỹ năng, mục tiêu, cơ hội và bài học trước khi chọn bước tiếp theo.
Co-created by D & ChatGPT by OpenAI

1. Năng Lực & Tính Cách Của Bản Thân Là Gì?

Mình nghĩ đây là một trong những yếu tố cốt lõi cho mọi vấn đề. Bởi vì nếu bạn càng hiểu rõ bản thân bạn sẽ:

  1. Biết được mình sẽ muốn đi đâu và đạt gì
  2. Narrow được lựa chọn và tăng tỉ lệ các lựa chọn thử có tỉ lệ đúng cao
  3. Bạn biết được cái gì sẽ phù hợp với bản thân khi thử

Root cause cho mọi thứ là hiểu inside và outside.

2. Công Việc Này Giúp Mình Có Thêm Loại Data Nào?

  • Nó giúp mình hiểu bản thân hơn không?
  • Hiểu thị trường hơn không?
  • Hiểu business hơn không?
  • Hiểu user hơn không?
  • Hiểu một function trong công ty hơn không?
  • Hiểu mình thích hoặc không thích điều gì hơn không?
  • Nếu một công việc cho mình nhiều data tốt, nó có thể là một bước đáng thử, ngay cả khi chưa phải dream job.

3. Công Việc Này Giúp Mình Tích Lũy Skill Gì?

Để làm tốt một job, bạn cần phải có đủ ít nhất 3 yếu tố là knowledge, skill & kinh nghiệm. Do đó nếu bạn chưa đủ cho 1 vị trí, bạn phải tìm cách để tích lũy để dịch chuyển sang hoặc trang bị nó như một vũ khí chiến lược của bạn.

Nó giống hệt chơi game ha.

4. Công Việc Này Có Đưa Mình Gần Hơn Với Goal Đã Đặt Ra Không?

Việc hiểu bản thân giúp bạn set được cái goal cho chính mình và nhờ có cái goal đó bạn mới track được liệu bạn có tiến đến gần goal đã đặt ra không hay chỉ đang đi lung tung.

Lưu ý: Nhảy việc hoặc chuyển việc có chiến lược khác với việc hành động bốc đồng.

5. Mình Thích Bản Chất Công Việc Hay Chỉ Thích Hình Ảnh Của Nó?

Đây là câu hỏi rất quan trọng. Và nó quay lại bản chất hiểu bản thân.

Khi mà mọi người hiểu bản thân, mọi người sẽ biết mọi người muốn gì và khi trải nghiệm 1 job xong, mọi người sẽ biết mọi người có muốn theo nó không và nếu theo thì sẽ theo mảng nào?

Mình lấy CEO làm ví dụ đi. Mọi người thực sự thích cái công việc ở vị trí này hay là mọi người thích cái hình ảnh được đầy tính trọng vọng của nó.

6. Công Việc Này Có Mở Thêm Cánh Cửa Mới Không?

Khi chọn một job bạn có thể hỏi các câu hỏi bên dưới:

  • Nó giúp mình tiếp xúc với nhiều mảng hơn.
  • Gặp nhiều người giỏi hơn.
  • Hiểu business sâu hơn.
  • Có thêm portfolio.
  • Có thêm credibility.
  • Có thêm cơ hội chuyển hướng.

7. Nếu Sai, Mình Có Học Được Điều Gì Đủ Giá Trị Không?

Nếu bạn đã hiểu được bản thân và có cái goal khá rõ, việc làm sai không còn là nỗi sợ nữa mà nó là một bài test có tính toán.

Nếu lúc nào chúng ta cũng quyết định đúng thì quá tuyệt nhưng mà phần lớn không được như thế cho nên việc sai hoặc thất bại trong giới hạn cho phép là một điều bình thường để test & learn. Bởi vì một lựa chọn sai vẫn cho chúng ta thêm rất nhiều dữ liệu. Và nếu nó cho thêm skill, network, experience và self-awareness, thì đó là học phí.

Điều nguy hiểm nhất là chọn sai nhưng không học được gì, không quan sát gì, không điều chỉnh gì, rồi cứ tiếp tục đi trong vô thức hoặc sợ sai mà không dám làm gì cả.

Bài Học Mình Nghiệm Được Trong Quá Trình Tìm Kiếm Perfect Career Cho Bản Thân

  1. Không sợ hãi và chấp nhận rủi ro.
  2. Đừng đợi hoàn hảo hoặc biết hết mọi thứ mới

Lời Nhắn Nhủ Từ Một Người Anh Đi Trước

Với các bạn học sinh, sinh viên, anh nghĩ mình chỉ muốn nói với các em 2 điều thôi, đó là:

Một là:

Phải luôn chuẩn bị cho mình một NỀN TẢNG thật vững chắc vì nếu như lỡ có điều gì không may xảy ra, các em, vẫn có thể bật dậy, hồi phục một cách nhanh chóng và bay thật xa.

Hai là:

Phải dũng cảm vượt qua nỗi sợ, sự mơ hồ & chấp nhận rủi ro*.

Kết Lại Cho Bài Viết Không Có Perfect Career Ngay Từ Đầu: Ta Chỉ Có Thể Đi, Học Và Tự Tạo Ra Con Đường Của Chính Mình

Vậy là giờ bạn đã biết được rằng:

Không có perfect career ngay từ đầu: ta chỉ có thể đi, học và tự tạo ra con đường của chính mình

Do đó, đừng ép bản thân phải có một câu trả lời hoàn hảo khi chính mình chưa đủ sẵn sàng.

Hãy lên một chiến lược tốt nhất ở thời điểm đó rồi mạnh dạn bước đi. Bước đi này có thể không hoàn hảo, nhưng có khả năng giúp bạn học thêm, hiểu thêm, giỏi hơn, mạnh hơn, rõ hơn.

Hãy mạnh dạn đi. Đừng sợ hãi.

Tuy nhiên, khi đi, hãy đi với sự quan sát, khiêm tốn, dũng cảm cùng một khao khát cháy bỏng.

Vì nhiều khi, con đường không có sẵn để mình chọn. Ta phải đi, rồi đường mới hiện ra.

Nếu mình cứ chờ đến khi chắc chắn 100% mới bắt đầu, có lẽ ta sẽ không thể mở từng cánh cửa nhỏ. Và nếu không mở được những cánh cửa nhỏ, ta sẽ không thể hiểu bản thân và chạm được đến cánh cửa LỚN mà bản thân mong muốn.

Món Quà Nhỏ Dành Tặng Cho Mọi Người

Món Quà Thứ Nhất

Trong cuốn sách Điều Nhỏ Nhặt Tạo Nên Số Phận của tác giả Andy Andrews, có một đoạn văn mà mình rất thích


Thấy chưa ta không yêu cầu các bạn hiểu. Ta chỉ đơn giản khuyến khích các bạn làm theo vì chỉ khi làm theo, rốt cuộc các bạn mới bắt đầu hiểu được. Mỗi bước các bạn đi là mỗi bước của niềm tin. Nếu các bạn không thể nhìn thấy phía trước, cứ tiếp tục đi và tin tưởng. Đừng tuyệt vọng. Khi các bạn đến đó, ta hứa, phép màu sẽ chờ đợi trong làn nước.

Món Quà Thứ Hai

Trong phim Công ty Quái vật, cánh cửa dẫn Mike Wazowski & James P. Sullivan đến gặp Boo đã thay đổi cả cuộc sống sau này của họ nhưng họ đã phải đi qua rất nhiều cánh cửa và một hành trình đầy thăng trầm trước đó.

FAQ

Làm Sao Để Chọn Nghề Phù Hợp Khi Chưa Biết Mình Muốn Gì?

Khi chưa biết mình muốn gì, bạn không nên cố tìm ngay một nghề hoàn hảo. Hãy chọn một bước đi đủ tốt để có thêm dữ liệu về bản thân, công việc, thị trường và trải nghiệm. Một internship, một project, một khóa học nghiêm túc hoặc một job đầu tiên có thể giúp bạn hiểu rõ hơn mình thích gì, không thích gì, mạnh ở đâu và muốn phát triển theo hướng nào.

Vì Sao Không Có Perfect Career Ngay Từ Đầu?

Không có perfect career ngay từ đầu vì ở giai đoạn đầu, bạn thường chưa có đủ dữ liệu để ra quyết định hoàn hảo. Bạn chưa hiểu hết bản thân, chưa hiểu đủ các role trong business hoặc industry, và chưa có đủ trải nghiệm thật để biết mình hợp với bản chất công việc nào.

Chọn Sai Nghề Có Phải Là Thất Bại Không?

Không nhất thiết. Một lựa chọn sai vẫn có thể có giá trị nếu nó giúp bạn có thêm skill, trải nghiệm, network, feedback và self-awareness. Điều quan trọng là bạn có học được gì từ lựa chọn đó không, và có điều chỉnh hướng đi sau khi có thêm dữ liệu không.

Nên Chọn Nghề Theo Đam Mê Hay Theo Kỹ Năng?

Nên chọn theo sự kết hợp giữa sở thích, kỹ năng, cơ hội thị trường và khả năng phát triển dài hạn. Đam mê ban đầu có thể chưa rõ, còn kỹ năng có thể được xây qua thời gian. Thay vì chỉ hỏi “mình đam mê gì?”, hãy hỏi “công việc này giúp mình học gì, có transferable skill không, và có đưa mình gần hơn đến con người mình muốn trở thành không?”

Làm Sao Biết Một Job Đầu Tiên Có Đáng Chọn Không?

Một job đầu tiên đáng chọn nếu nó giúp bạn học skill quan trọng, hiểu business hơn, có trải nghiệm thật, nhận feedback thật, xây portfolio hoặc mở ra những cánh cửa nghề nghiệp mới. Job đầu tiên không cần hoàn hảo, nhưng nên là một bước đi có chiến lược.

Career Path Có Cần Rõ Ràng Từ Đầu Không?

Không cần rõ 100% từ đầu. Bạn nên có một hướng lớn hoặc một hình dung về con người mình muốn trở thành, nhưng vẫn cần linh hoạt điều chỉnh khi có thêm dữ liệu. Career path thường rõ dần trong quá trình học, làm, thử, sai và quan sát bản thân.

“Đi Rồi Thành Đường” Trong Career Nghĩa Là Gì?

“Đi rồi thành đường” nghĩa là nhiều khi bạn không thể nhìn thấy toàn bộ con đường sự nghiệp ngay từ đầu. Bạn cần bắt đầu bằng một bước đủ tốt, rồi thông qua trải nghiệm, thất bại, cơ hội và học hỏi, con đường phù hợp sẽ dần hiện ra rõ hơn.

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest

0 Comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
DMCA.com Protection Status