D’s IDEA
D’s IDEA là nơi mình công khai những ý tưởng, vision và hướng suy nghĩ của mình về business, technology, AI, product, creativity và tương lai.
Nói đơn giản hơn, đây là nơi mình đặt những suy nghĩ của mình ra ngoài kia — không phải như những kết luận cuối cùng, mà như những mảnh ghép đang thành hình. Có thể là một concept startup, một hướng sản phẩm, một quan sát về thị trường, một giả thuyết về AI, một ý tưởng marketing, một vấn đề trong đời sống mà mình nghĩ có thể được giải quyết tốt hơn, hoặc đôi khi chỉ là một câu hỏi mà mình cảm thấy đáng được suy nghĩ nghiêm túc hơn.
Mình viết chúng ra để lưu lại cách mình nghĩ. Và xa hơn một chút, mình viết để những người giỏi về tech, product, research, business, investment, hay bất cứ ai đang thật sự build một thứ gì đó có ý nghĩa, có thể nhìn thấy cách mình nối những mảnh rời lại với nhau. Biết đâu, từ một ý tưởng còn rất thô, một cuộc trò chuyện lớn hơn sẽ bắt đầu.
Và biết đâu, một ngày nào đó, nó trở thành một dự án thật.
Vì Sao D’s IDEA Tồn Tại
Mặc dù mình tốt nghiệp chuyên ngành Chemical Engineering, nhưng mình tự biết bản thân vẫn còn kém rất nhiều về tech. Và vì biết mình kém, nên mình đang học rất nhiều.
Mình đang học về technical literacy, AI, data, product, và cách công nghệ thật sự vận hành. Không phải để giả vờ mình là một engineer, một researcher, hay một người hiểu hết mọi thứ về công nghệ. Mình học vì mình muốn hiểu đủ sâu để biết một công nghệ thật sự làm được gì, giới hạn của nó nằm ở đâu, cơ hội xuất hiện ở chỗ nào, và bằng cách nào nó có thể trở thành một sản phẩm, một công ty, hay một hệ thống có ý nghĩa trong đời sống con người.
Mình cũng thành thật với chính mình.
Nếu thật sự dồn hết sức cho tech, mình tin là mình vẫn theo được. Thậm chí, nếu đủ kỷ luật và đủ thời gian, mình nghĩ mình có thể làm khá tốt. Nhưng cái giá sẽ rất lớn, vì đó không phải năng khiếu tự nhiên nhất của mình. Mình không phải genius. Mình cũng không phải kiểu người cuồng công nghệ tới mức sẵn sàng đánh đổi tất cả chỉ để đi đến tận cùng con đường đó.
Cứ cố ép mình trở thành một người khác hoàn toàn có lẽ không phải là lựa chọn khôn ngoan nhất.
Trong khi đó, con người mình vốn thiên về một hướng khác: strategy, vision, creativity, storytelling, imagination, và khả năng kết nối những thứ tưởng như chẳng liên quan. Vậy nên thay vì cố trở thành người giỏi nhất ở mọi thứ, điều đúng hơn với mình là hiểu công nghệ đủ sâu để đối thoại được với những người giỏi, đứng vào phần hợp với mình nhất, rồi cộng hưởng cùng họ.
Bởi thứ mình quan tâm không chỉ là một công nghệ hoạt động ra sao. Mình quan tâm nó giải quyết vấn đề gì, mở ra thị trường nào. Nó thay đổi hành vi con người ra sao. Và nếu đi đủ xa, nó có thể góp phần dựng nên một tương lai khác như thế nào. Đó mới là vùng mình thật sự bị cuốn vào.
Mình vốn là kiểu người sáng tạo. Nhưng mình không nghĩ creativity chỉ đến từ cảm hứng. Với mình, sáng tạo là sự quan sát, học hỏi tất cả mọi thứ xung quanh rồi connect lại theo một cách mà không ai nghĩ đến được.
Đó là lý do mình không ngại học những thứ nằm ngoài vùng an toàn. Mỗi mảng hiểu thêm đều có thể trở thành một mắt xích mới cho một ý tưởng nào đó. Có những thứ hôm nay mình học mà chưa biết để làm gì. Nhưng biết đâu vài tháng, vài năm sau, nó lại trở thành một mảnh ghép quan trọng trong một hướng nghĩ khác.
D’s IDEA sinh ra từ đúng điểm giao đó.
Đây là nơi mình lưu lại những ý tưởng còn đang thành hình: concept startup, hướng sản phẩm, quan sát thị trường, tương lai của AI, business model, education, consumer behavior, marketing, creativity, và cả những vấn đề mình tin là đáng được nhìn bằng một góc nhìn mới.
Không phải ý tưởng nào ở đây cũng hoàn chỉnh. Không phải cái nào cũng đúng. Không phải cái nào cũng hay. Không phải cái nào cũng sẽ được build. Có những ý tưởng có thể còn non. Có những cái sẽ chủ quan. Có những cái sẽ thiếu dữ kiện, vì mình mới chỉ nhìn từ một góc. Và chắc chắn sẽ có những suy nghĩ mà vài năm sau nhìn lại, chính mình cũng phải bật cười vì thấy nó ngây thơ.
Nhưng mình nghĩ điều đó không sao.
Một ý tưởng không cần phải đúng ngay từ đầu. Nó cũng không cần phải hoàn hảo ngay. Đôi khi, nó chỉ cần làm được một việc: khơi lên một câu hỏi, châm một cuộc trò chuyện, khiến ai đó dừng lại thêm vài giây để suy nghĩ, hoặc mở ra một hướng mà trước đó chưa ai thật sự để ý.
Với mình, đó đã là một giá trị.
Và không phải ý tưởng nào cũng cần cao siêu.
Nhiều ý tưởng có giá trị chỉ đơn giản vì nó giải quyết được một vấn đề rất cụ thể. Đang dùng một sản phẩm, mình chợt nghĩ ra một cách giúp business đứng sau nó tạo thêm lợi thế cạnh tranh. Đang quan sát một team vận hành, mình nghĩ tới một cách làm khác có thể giúp họ phối hợp tốt hơn. Đang nhìn một chiến dịch marketing, mình thấy một góc tiếp cận sáng tạo hơn. Đang trải nghiệm một dịch vụ, mình tự hỏi: “Tại sao chuyện này vẫn chưa được làm tốt hơn?”
Nhỏ hay lớn, gần hay xa, ở đây đều có chỗ cho chúng.
Ở thời điểm này, mình còn đang ở đầu hành trình. Chưa nhiều người biết tới mình. Cơ hội thật sự được ngồi cùng những người rất giỏi, cùng nghĩ về những vấn đề lớn, cùng build những thứ lớn, có lẽ vẫn chưa tới. Nhưng ý tưởng thì cứ đến. Và mình không muốn để chúng trôi đi.
Mình hay nghĩ về cách AI đi tới được ngày hôm nay. Nó không bùng nổ chỉ trong một đêm. Trước khi trở thành thứ khiến cả thế giới phải chú ý, nó đã đi qua rất nhiều “mùa đông”, rất nhiều giai đoạn bị nghi ngờ, bị cho là viển vông, bị xem như một lời hứa quá xa. Đằng sau mỗi bước nhảy vọt là một quãng dài âm thầm tích lũy: làm, nghĩ, đặt giả thuyết, sai, sửa, rồi làm lại.
Mỗi đột phá đều có một phần rất dài không ai nhìn thấy.
Mình tin con đường của mình, và có lẽ con đường của bất cứ ai dám tưởng tượng ra điều chưa từng có, cũng vậy. Nó bắt đầu từ những thứ rất nhỏ. Một ghi chú. Một câu hỏi. Một ý tưởng chưa chín. Một cuộc trò chuyện. Một lần bị phản biện. Một lần nhận ra mình sai. Một lần chỉnh lại cách nghĩ. Rồi thêm một lần nữa. Và thêm một lần nữa. Cứ thế, từng ý tưởng nhỏ, góp lại, là cách mình bồi đắp cho một điều lớn hơn.
Và mình chấp nhận rằng cái “lớn hơn” ấy có thể không đến ngay. Có thể nó cần nhiều năm. Có thể nó chỉ thật sự bùng lên ở một giai đoạn rất xa sau này. Thậm chí, có thể một vài suy nghĩ hôm nay chỉ là những viên gạch nhỏ cho một điều mà thế hệ sau mới làm tiếp. Nhưng nếu không viết ra, thì ngay cả viên gạch đó cũng không tồn tại.
Chính vì thế, mình mong mọi người sẽ hiểu rằng việc mình viết D’s IDEA không phải để chứng tỏ bản thân giỏi hay gì cả. Đơn giản vì mình biết rõ mình chưa giỏi và còn phải học rất nhiều. Ngoài kia có quá nhiều người xuất sắc, nếu không muốn nói là xuất sắc lắm. Đừng nói thế giới, và cũng đừng nói Việt Nam, trước đây trong khoa, trong trường đại học của mình, mình cũng chưa thực sự đứng top 1 hay trong top nữa.
Nhưng mình cũng tin mỗi người có một phần để mang đến bàn làm việc chung. Phần của mình, ít nhất ở thời điểm này, là cách mình nhìn vấn đề, cách mình nối những mảnh rời, cách mình tưởng tượng một thứ có thể trở thành gì, cách mình kể lại nó, và cách mình đặt những câu hỏi có thể mở ra một hướng đi khác.
Mình viết để những người giỏi hơn mình ở những mảng khác có thể nhìn thấy phần đó.
Không phải để họ nghĩ mình biết tất cả.
Mà để biết đâu, một ngày nào đó, họ thấy ở đây một tín hiệu: rằng có một người đang nghiêm túc học, nghiêm túc nghĩ, nghiêm túc quan sát, và thật sự muốn được cộng hưởng cùng những con người giỏi để build một thứ gì đó hay ho.
Hồi xưa, mình từng ngồi nghĩ: “Chà, không biết cảm giác được làm việc cùng Steve Jobs và một team toàn những người giỏi, nhiệt huyết, cùng nhau build ra iPhone, MacBook, và những sản phẩm thay đổi cả thế giới sẽ tuyệt đến mức nào nhỉ?” Rồi gần đây, khi xem những video phỏng vấn với team Anthropic trên Lenny’s Podcast, mình lại có cảm giác đó một lần nữa.
“Tuyệt vãi. Đỉnh vãi”
Sẽ tuyệt biết bao nhiêu nếu được làm việc trong một team như thế. Một team mà mọi người đều passionate, đều cực kì giỏi ở phần của mình, đều tập trung vào việc build, build, và build ra những thứ thật sự có thể thay đổi cách con người sống, học, làm việc và suy nghĩ.
Mình cũng muốn thế. Và tương lai, khi đủ giỏi, mình muốn được làm việc với một team như thế.
Hãy thử tưởng tượng một nhóm người “khùng” theo nghĩa đẹp nhất của từ đó. Mỗi người mạnh ở một mảng riêng. Một người hiểu công nghệ rất sâu. Một người nhìn ra vấn đề rất nhanh. Một người biết build. Một người biết kể câu chuyện. Một người hiểu thị trường, biết cách kiếm tiền. Một người biết tổ chức con người. Một người đủ lì để đi qua những giai đoạn không ai tin. Và tất cả cùng ngồi lại, lăn xả, tranh luận, thử nghiệm, sai, sửa, rồi tiếp tục dựng nên một thứ mà người ngoài nhìn vào có thể gọi là điên rồ hay bất khả thi.
Nhưng biết đâu, chính những thứ đó lại là một nền móng. Một dấu chấm mở đầu.
Vì phần lớn những điều phi thường trên đời này không bắt đầu từ một người biết làm tất cả. Chúng bắt đầu từ chỗ những năng lực rất khác nhau gặp được nhau. Từ một người nhìn ra vấn đề, một người hiểu công nghệ, một người biết build, một người biết kể câu chuyện, một người biết đưa nó ra thị trường, một người biết giữ cho cả team tiếp tục đi tiếp — và một nhóm người đủ niềm tin rằng một thứ chưa từng tồn tại vẫn có thể được dựng nên.
D’s IDEA là phần mình mang đến cho cuộc gặp đó.
Còn bây giờ, khám phá xem idea của D có gì thú vị nào!!!
